Medicatie bij angst: een overzicht

Angststoornissen komen veel voor. Denk aan een gegeneraliseerde angststoornis, een paniekstoornis of een sociale angststoornis. De eerste stap in de behandeling is meestal psychotherapie, zoals cognitieve gedragstherapie. Als dat onvoldoende helpt of de klachten ernstig zijn, kan medicatie een belangrijke aanvulling zijn. Hieronder een overzicht van de meest gebruikte middelen.

SSRI's: vaak de eerste keuze

Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's), zoals sertraline, escitalopram en paroxetine, zijn bij de meeste angststoornissen de eerste keuze. Ze versterken de werking van serotonine in de hersenen. Het effect bouwt zich langzaam op: meestal duurt het twee tot zes weken voordat u verbetering merkt. In het begin kunnen de klachten soms tijdelijk iets toenemen. SSRI's worden vaak minstens enkele maanden tot een jaar gebruikt en daarna geleidelijk afgebouwd.

SNRI's

Middelen als venlafaxine en duloxetine versterken zowel serotonine als noradrenaline. Ze worden ingezet bij angst als een SSRI onvoldoende helpt. De bijwerkingen lijken op die van SSRI's; bij venlafaxine kan de bloeddruk wat stijgen.

Pregabaline

Pregabaline is geregistreerd voor de gegeneraliseerde angststoornis. Het dempt overprikkelde zenuwcellen en werkt vaak sneller dan een SSRI, meestal binnen één tot twee weken. Bekende bijwerkingen zijn duizeligheid, sufheid en gewichtstoename. Combineer het niet met opioïden of alcohol.

Kalmeringsmiddelen (benzodiazepinen)

Benzodiazepinen zoals oxazepam, diazepam en lorazepam werken snel en kunnen acute angst of paniek verlichten. Omdat bij dagelijks gebruik al na enkele weken gewenning en afhankelijkheid kunnen ontstaan, zijn ze alleen bedoeld voor kortdurend gebruik of voor gebruik op momenten dat het echt nodig is.

Overige middelen

• Buspiron: een rustig werkend middel bij gegeneraliseerde angst, zonder kans op afhankelijkheid.
• Hydroxyzine: een antihistaminicum dat soms kortdurend bij angst en onrust wordt voorgeschreven.
• Propranolol: een bètablokker die lichamelijke klachten zoals hartkloppingen en trillen kan dempen, bijvoorbeeld bij podiumangst.

Welk middel past bij u?

Welke medicatie het beste past, hangt af van het soort angststoornis, uw andere klachten, eventuele andere medicijnen en hoe u eerder op medicatie reageerde. Uw arts maakt deze afweging samen met u. Combineer medicatie bij voorkeur met therapie: dat geeft vaak het beste en meest blijvende resultaat.